Yasam Kültürü

Ankara’nın yamaçlarında filizlenen bağ evi geleneği, kente özgü bir yaşam kültürünün temelini oluşturur. Üretim, komşuluk ve mekânın iç içe geçtiği bu kültür, geçmişten günümüze kentin kimliğinde yaşamaya devam eder.

,

Serdar Koç'a göre

Günümüz Ankara’sında sonu bağ ile biten otuzun üzerinde semtten bahsedilmektedir ve bu yapılaşmalar geçmişteki bağ yerleşmelerinin üzerine kurulmuştur

Bagların

Kültürüne

Etkileri

Yasam

Bağ evleri

Ankara’da dönemin yaşam kültürünü yansıtan “bağ evinde yaşam" geleneği kentte yaşam tarzı oluşturmuştur. Kentin kuzey ve güney yamaçlarına yapılmış bağ evleri kentte kendine özgü bir yazlık-kışlık yaşam kültürünün oluşmasına neden olmuştur. Bağ evleri yalnızca barınma amacıyla kullanılan yapılar değil; aynı zamanda komşuluk ilişkilerinin geliştiği, üretim ve sosyal yaşamın iç içe geçtiği kültürel yaşam alanlarıdır.

Bağ evi mimarisi

Bağ Evi, iki katlı; alt katı taş, üst katı ahşap, tuğla veya kerpiçten yapılırdı. Bazı evlerde bir ara kat (Müsandere) bulunurdu. Genellikle “Ankara taşı” olarak bilinen andezit taşından inşa edilen bağ evleri, mimari özellikleri ve sosyal işlevleriyle Ankara’nın tarihsel yaşam kültürünün önemli bir parçasını oluşturmuştur. Evlerin alt katlarında ahır, şaraplık ve pekmezlik üzümlerin ezilerek şırasının çıkarıldığı şırahane, bazı evlerde ise şarap yapımında kullanılan alet, ekipman ve mahzen bulunurdu. Her bağın havuzu, çeşmesi ve su kuyusu olurdu.

Günümüzde bağlık alanlar

Koç’a göre Günümüz Ankara’sında sonu bağ ile biten otuzun üzerinde semtten bahsedilmektedir ve bu yapılaşmalar geçmişteki bağ yerleşmelerinin üzerine kurulmuştur (2025). Günümüze Seyran Bağları, Cevizlikuyu Bağları, Davulcu Bağları, Kavaklıdere Bağları, Etlik Bağları gibi isimlerde semtler bulunmaktadır. Bugün bu semtlerin birçoğu apartmanlarla dönüşmüş olsa da isimleri hâlâ geçmişteki bağ kültürünün izlerini günümüze taşımıştır.

Günümüzde kullanım alanların

Günümüzde ise restore edilen bazı bağ evlerinin müze, kültür merkezi veya araştırma mekânı olarak kullanılması, Ankara’nın bağ kültürünün modern kent içinde yeniden yorumlanarak yaşatılmasına katkı sağlamaktadır. Bunlardan bazıları şunlardır: VEKAM Ankara Bağ Evi, Ankara Bağ evi bağ kültürünü gösteren ev eşyaları barındıran bir müze, İş Bankası Bağ Evi Keçiören’de bahçe içinde yer alan iki katlı bir yapı olarak restore edilmiştir. Veteriner Bakteriyoloji Enstitüsü çevresindeki Kolaylı ve İkinci Sokak evleri, Mehmet Ali Çarhoğlu Konağı ve Erbirler Evi gibi yapılar da bağ evi mimarisinin izlerini taşıyan önemli örnekler arasında yer almaktadır (Ortaylı, 2014).